Điện thoại thông minh có từ năm bao nhiêu? Lịch sử ra đời chi tiết
Điện thoại thông minh chính thức ra đời vào năm 1992 với nguyên mẫu IBM Simon và được mở bán thương mại năm 1994. Bài viết chi tiết lịch sử hình thành, nguồn gốc tên gọi và các cột mốc phát triển quan trọng của smartphone.
Điện thoại thông minh có từ năm bao nhiêu? Lịch sử ra đời chi tiết
Điện thoại thông minh (smartphone) chính thức ra đời vào năm 1992 với nguyên mẫu mang tên IBM Simon Personal Communicator, được phát triển bởi tập đoàn công nghệ IBM và chính thức mở bán thương mại vào tháng 8 năm 1994.
Tuy nhiên, thuật ngữ "smartphone" (điện thoại thông minh) phải đến năm 1995 mới bắt đầu xuất hiện phổ biến, và thiết bị này đã trải qua nhiều giai đoạn lột xác ngoạn mục để trở thành vật bất ly thân của con người hiện đại.
1. Chiếc điện thoại thông minh đầu tiên trên thế giới ra đời như thế nào?
Vào ngày 23/11/1992, tại triển lãm công nghệ COMDEX ở Las Vegas (Mỹ), IBM đã giới thiệu một thiết bị nguyên mẫu có tên mã là Angler. Đến ngày 16/08/1994, thiết bị này chính thức được nhà mạng BellSouth phân phối ra thị trường dưới tên gọi IBM Simon Personal Communicator.
Vào thời điểm đó, IBM Simon được xem là một kỳ quan công nghệ với các thông số và tính năng vượt xa những chiếc điện thoại "cục gạch" chỉ biết nghe gọi:
- Thiết kế: Nặng khoảng 510 gram (gấp 2,5 lần smartphone hiện nay), kích thước 200 x 64 x 38 mm, đi kèm ăng-ten ngoài và bút cảm ứng (stylus).
- Màn hình: Màn hình cảm ứng đơn sắc LCD kích thước 4.5 inch, độ phân giải 160 x 293 pixel.
- Tính năng đột phá: Ngoài nghe gọi, người dùng có thể gửi nhận email, gửi fax, ghi chú bằng bút cảm ứng, xem lịch, danh bạ, máy tính bỏ túi và chạy các ứng dụng bên thứ ba thông qua thẻ nhớ PCMCIA.
- Giá bán: Lên tới 899 USD kèm hợp đồng 2 năm (tương đương khoảng 1.800 USD theo tỷ giá hiện nay) hoặc 1.099 USD không kèm hợp đồng.
Dù chỉ bán được khoảng 50.000 chiếc trước khi ngừng sản xuất vào đầu năm 1995 do thời lượng pin quá ngắn (chỉ khoảng 1 giờ đàm thoại), IBM Simon vẫn được giới công nghệ toàn cầu công nhận là chiếc smartphone đầu tiên trong lịch sử.
2. Nguồn gốc của thuật ngữ "Smartphone"
Khi IBM Simon ra mắt, nó không được gọi là smartphone mà được quảng bá là "thiết bị liên lạc cá nhân" (Personal Communicator). Thuật ngữ "Smartphone" lần đầu tiên được ghi nhận vào năm 1995 bởi hãng viễn thông AT&T khi mô tả thiết bị PhoneWriter Communicator của họ.
Đến năm 1997, hãng điện thoại Thụy Điển Ericsson chính thức sử dụng từ "Smartphone" trong chiến dịch tiếp thị cho mẫu Ericsson GS88 (tên mã Penelope), đánh dấu sự phổ biến rộng rãi của khái niệm này trên toàn cầu.
3. Các cột mốc vàng trong lịch sử phát triển điện thoại thông minh
Sau sự mở đường của IBM Simon, thị trường điện thoại thông minh đã bước qua nhiều kỷ nguyên rực rỡ trước khi định hình diện mạo như ngày nay.
|
Năm |
Cột mốc / Thiết bị |
Ý nghĩa lịch sử |
|---|---|---|
|
1996 |
Nokia 9000 Communicator |
Mở ra kỷ nguyên điện thoại doanh nhân với thiết kế nắp gập ngang độc đáo, tích hợp bàn phím QWERTY vật lý đầy đủ bên trong. |
|
2000 |
Ericsson R380 |
Thiết bị đầu tiên được tiếp thị chính thức là smartphone sử dụng hệ điều hành Symbian – nền tảng thống trị thị trường suốt một thập kỷ. |
|
2002 |
BlackBerry 5810 |
Đưa tính năng nhắn tin tức thời (BBM) và check email theo thời gian thực trở thành chuẩn mực mới của giới văn phòng, chính trị gia. |
|
2007 |
Apple iPhone (thế hệ đầu) |
Cuộc cách mạng thay đổi hoàn toàn ngành di động: loại bỏ bàn phím cứng, giới thiệu màn hình cảm ứng điện dung đa điểm mượt mà và trình duyệt web đầy đủ. |
|
2008 |
HTC Dream (T-Mobile G1) |
Chiếc điện thoại thương mại đầu tiên chạy hệ điều hành Android của Google, mở ra hệ sinh thái mã nguồn mở đối trọng trực tiếp với iOS. |
|
2019 |
Samsung Galaxy Fold |
Khởi đầu xu hướng smartphone màn hình gập thương mại, kết hợp trải nghiệm của điện thoại và máy tính bảng trong một thiết bị. |
4. Sự chuyển dịch từ "thông minh" sang "trí tuệ nhân tạo" (AI Phone)
Nếu giai đoạn 1992 – 2006 là thời kỳ của PDA kết hợp điện thoại (tập trung vào công việc văn phòng với bút stylus và bàn phím vật lý), và giai đoạn 2007 – 2023 là kỷ nguyên của màn hình cảm ứng toàn diện và kho ứng dụng, thì từ năm 2024 đến nay, điện thoại thông minh đã bước sang chương mới: AI Phone.
Các dòng smartphone hiện đại không chỉ dừng lại ở việc thực thi lệnh từ người dùng mà còn tích hợp sâu các mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh ngay trên thiết bị (On-device AI). Điện thoại ngày nay có thể tự động dịch thuật cuộc gọi theo thời gian thực, chỉnh sửa hình ảnh phức tạp, tóm tắt văn bản và đóng vai trò như một trợ lý cá nhân chủ động thấu hiểu thói quen của chủ sở hữu.
Từ một thiết bị nặng nửa kilogram với pin chỉ trụ được 60 phút vào năm 1992, điện thoại thông minh sau hơn ba thập kỷ đã thu nhỏ thành một siêu máy tính bỏ túi mạnh mẽ, định hình lại hoàn toàn cách con người giao tiếp, làm việc và giải trí.