Trả lờiHình ảnhLiên kết
Nguyễn An · Công nghệ di động

Nguồn gốc smartphone: Điện thoại thông minh có từ bao giờ và ai là cha đẻ?

Bài viết khám phá nguồn gốc ra đời của điện thoại thông minh vào năm 1992 với thiết bị IBM Simon, đồng thời vinh danh kỹ sư Frank Canova là cha đẻ của chiếc smartphone đầu tiên cùng những nhân vật góp phần định hình kỷ nguyên di động hiện đại.

Nguồn gốc smartphone: Điện thoại thông minh có từ bao giờ và ai là cha đẻ?

Nếu điện thoại di động cơ bản mở ra kỷ nguyên liên lạc không dây, thì sự ra đời của điện thoại thông minh (smartphone) đã biến chiếc điện thoại thành trung tâm điều khiển cuộc sống số. Để hiểu rõ nguồn gốc của smartphone, cần nhìn lại cả dấu mốc thời gian khai sinh thiết bị đầu tiên lẫn những bộ óc vĩ đại đứng sau cuộc cách mạng này.

1. Điện thoại thông minh có từ bao giờ?

Điện thoại thông minh đầu tiên trên thế giới được phát triển và giới thiệu dưới dạng nguyên mẫu vào năm 1992, sau đó chính thức bán ra thị trường vào tháng 8 năm 1994. Thiết bị đặt nền móng cho toàn bộ thế giới smartphone sau này mang tên IBM Simon Personal Communicator.

Vào thời điểm đó, điện thoại di động truyền thống chỉ là những thiết bị cồng kềnh phục vụ duy nhất mục đích nghe và gọi. Sự xuất hiện của IBM Simon đã phá vỡ giới hạn này khi tích hợp chức năng của một chiếc máy tính cá nhân cầm tay (PDA) vào trong thân hình của một chiếc điện thoại không dây.


2. Ai là cha đẻ của điện thoại thông minh?

Khi nhắc đến danh xưng "cha đẻ của điện thoại thông minh", lịch sử công nghệ ghi nhận những đóng góp mang tính quyết định của các cá nhân ở từng cột mốc khác nhau, trong đó nổi bật nhất là Frank Canova.

Frank Canova – Người kiến tạo chiếc smartphone đầu tiên

Frank Canova là một kỹ sư công nghệ làm việc tại tập đoàn IBM vào đầu thập niên 1990. Ông chính là người trực tiếp lên ý tưởng, thiết kế kiến trúc và dẫn dắt đội ngũ phát triển nguyên mẫu Angler (năm 1992) – tiền thân của IBM Simon Personal Communicator.

Nhận thấy công nghệ vi xử lý đang ngày càng thu nhỏ với chi phí hợp lý hơn, Frank Canova tin rằng con người hoàn toàn có thể mang theo một chiếc máy tính bỏ túi tích hợp khả năng đàm thoại không dây. Dưới bàn tay của ông, IBM Simon ra đời với hàng loạt trang bị vượt xa thời đại:

  • Màn hình cảm ứng điện trở thay cho bàn phím số vật lý.
  • Khả năng gửi/nhận email, fax, quản lý lịch biểu và danh bạ.
  • Hỗ trợ cài đặt thêm ứng dụng bên ngoài thông qua thẻ nhớ mở rộng.

Chính vì tạo ra nguyên mẫu hội tụ đầy đủ định nghĩa cốt lõi của một chiếc smartphone trước bất kỳ ai khác, Frank Canova được giới công nghệ công nhận rộng rãi là cha đẻ của chiếc điện thoại thông minh đầu tiên.

Những nhân vật định hình lại smartphone hiện đại

Bên cạnh Frank Canova, sự tiến hóa của smartphone đến hình hài ngày nay còn gắn liền với những nhà tiên phong khác:

  • Martin Cooper (Cha đẻ điện thoại di động): Dù không trực tiếp tạo ra smartphone, nhưng kỹ sư của Motorola này đã thực hiện cuộc gọi di động đầu tiên trên thế giới vào năm 1973 trên chiếc DynaTAC 8000X, đặt tiền đề hạ tầng và phần cứng cho mọi thiết bị di động sau này.
  • Mike Lazaridis (Đồng sáng lập RIM/BlackBerry): Vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000, ông là người biến smartphone thành công cụ làm việc không thể thiếu của giới doanh nhân toàn cầu với bàn phím QWERTY vật lý và hệ thống email bảo mật tức thì.
  • Steve Jobs (Đồng sáng lập Apple): Nếu Frank Canova khai sinh ra smartphone, thì Steve Jobs là người tái định nghĩa hoàn toàn thiết bị này vào năm 2007 với chiếc iPhone đời đầu. Ông loại bỏ bút cảm ứng và bàn phím cứng, đưa màn hình cảm ứng điện dung đa điểm, trình duyệt web đầy đủ và kho ứng dụng App Store trở thành tiêu chuẩn chung của toàn ngành công nghiệp.

3. Hành trình định hình khái niệm "Smartphone"

Nguồn gốc của smartphone không chỉ nằm ở phần cứng mà còn ở sự hình thành tên gọi và hệ sinh thái phần mềm đi kèm:

Giai đoạn

Cột mốc quan trọng

Ý nghĩa lịch sử

1992 – 1994

IBM Simon ra mắt

Khai sinh thiết bị kết hợp điện thoại di động và máy tính bỏ túi (PDA).

1995

Thuật ngữ "Smartphone" xuất hiện

Lần đầu được dùng trên báo chí để mô tả dòng thiết bị PhoneWriter của AT&T.

2000

Ericsson R380 trình làng

Chiếc điện thoại đầu tiên được tiếp thị chính thức với tên gọi "Smartphone" và chạy hệ điều hành Symbian.

2007 – 2008

iPhone và Android ra đời

Mở ra kỷ nguyên smartphone cảm ứng đa điểm, kho ứng dụng trực tuyến và internet di động tốc độ cao.

Từ ý tưởng táo bạo của kỹ sư Frank Canova tại phòng thí nghiệm IBM hơn 30 năm trước, điện thoại thông minh đã vượt qua mọi giới hạn phần cứng để trở thành thiết bị công nghệ có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử nhân loại hiện đại.

Tags