Cột mốc ra mắt điện thoại thông minh đầu tiên ở Việt Nam
Điểm lại những cột mốc ra mắt điện thoại thông minh đầu tiên ở Việt Nam, từ làn sóng PDA, O2 XDA xách tay, sự kiện iPhone chính hãng lên kệ năm 2010 đến dấu ấn smartphone thương hiệu Việt.
Cột mốc ra mắt điện thoại thông minh đầu tiên ở Việt Nam
Sự chuyển dịch từ những chiếc điện thoại di động cơ bản sang kỷ nguyên thiết bị thông minh tại Việt Nam không diễn ra trong một sớm một chiều, mà được đánh dấu bởi nhiều cột mốc quan trọng. Mỗi giai đoạn đều gắn liền với sự xuất hiện của những dòng sản phẩm mang tính tiên phong, từ hàng xách tay dành cho giới đam mê công nghệ cho đến các đợt mở bán chính hãng làm thay đổi toàn bộ diện mạo thị trường viễn thông trong nước.
Cột mốc du nhập đầu tiên: Kỷ nguyên PDA và Symbian (2002 - 2004)
Trước khi khái niệm smartphone hiện đại định hình rõ nét, thị trường Việt Nam đã đón nhận những thiết bị lai giữa máy tính bỏ túi (PDA) và điện thoại di động thông qua con đường xách tay. Đây được xem là cột mốc sơ khai đặt nền móng cho thói quen sử dụng thiết bị di động đa năng của người Việt.
- Sự xuất hiện của Nokia 7650 và dòng Communicator (2002): Nokia 7650 chạy hệ điều hành Symbian S60 là một trong những mẫu máy đầu tiên mang lại trải nghiệm cài đặt ứng dụng ngoài, chụp ảnh kỹ thuật số và màn hình màu cho người dùng Việt. Cùng thời điểm, dòng Nokia 9210 Communicator với bàn phím QWERTY đầy đủ được giới doanh nhân săn đón như một văn phòng di động thu nhỏ.
- Làn sóng O2 XDA (2003 - 2004): Các mẫu máy chạy hệ điều hành Windows Mobile của thương hiệu O2 (như O2 XDA, O2 XDA II) tạo nên một cột mốc lớn về mặt nhận diện. Với màn hình cảm ứng lớn đi kèm bút stylus, khả năng xử lý tài liệu văn phòng và kết nối internet qua GPRS, O2 XDA nhanh chóng trở thành chuẩn mực đầu tiên của người Việt khi nhắc đến một chiếc "điện thoại thông minh".
Cột mốc bùng nổ nhận thức: iPhone 2G và Android đời đầu (2007 - 2008)
Nếu giai đoạn đầu chỉ gói gọn trong nhóm người dùng am hiểu kỹ thuật và giới doanh nhân, thì giai đoạn 2007 - 2008 chứng kiến cú hích làm thay đổi hoàn toàn định nghĩa về smartphone tại Việt Nam.
Tháng 7/2007: Những chiếc iPhone 2G đầu tiên về Việt Nam
Chỉ vài ngày sau khi Apple chính thức bán ra iPhone thế hệ đầu tiên tại Mỹ vào cuối tháng 6/2007, những chiếc iPhone 2G xách tay đầu tiên đã xuất hiện tại TP.HCM và Hà Nội. Thời điểm này, iPhone vẫn khóa mạng (lock) với nhà mạng AT&T của Mỹ. Cột mốc đáng nhớ không chỉ nằm ở việc máy cập bến Việt Nam cực sớm với mức giá đắt đỏ, mà còn ở việc giới kỹ thuật viên Việt Nam nhanh chóng bẻ khóa (unlock) thành công cả phần mềm lẫn phần cứng, giúp thiết bị hoạt động bình thường trên hạ tầng mạng GSM trong nước.
Cuối năm 2008: Sự góp mặt của hệ điều hành Android
Không lâu sau cơn sốt iPhone, những chiếc điện thoại chạy nền tảng mã nguồn mở Android đầu tiên – tiêu biểu là HTC Dream (T-Mobile G1) – cũng được đưa về Việt Nam qua đường tiểu ngạch. Cột mốc này chính thức khởi động cuộc cạnh tranh giữa hai hệ sinh thái di động lớn nhất thế giới ngay trên thị trường Việt.
Cột mốc phân phối chính hãng và thương mại hóa rộng rãi (2009 - 2010)
Sự kiện các nhà mạng lớn như Viettel, VinaPhone triển khai thương mại hóa mạng 3G vào cuối năm 2009 đã tạo tiền đề cho cột mốc phân phối smartphone chính hãng quy mô lớn tại Việt Nam:
- Tháng 3/2010 – iPhone chính hãng đầu tiên lên kệ: Viettel và VinaPhone đồng loạt chính thức phân phối dòng iPhone 3GS tại Việt Nam. Đây là cột mốc mang tính bước ngoặt, đưa Apple chính thức công nhận Việt Nam là một thị trường tiềm năng, đồng thời giúp người tiêu dùng tiếp cận smartphone cao cấp với chế độ bảo hành chuẩn quốc tế và các gói cước dữ liệu đi kèm.
- Sự đổ bộ của các hãng sản xuất Android chính hãng: Cùng giai đoạn 2009 - 2010, Samsung (với dòng Galaxy đời đầu), HTC và Sony Ericsson bắt đầu đẩy mạnh phân phối chính thức các mẫu smartphone chạy Android, mở ra lựa chọn đa dạng về mức giá cho người tiêu dùng phổ thông.
Cột mốc ra mắt smartphone thương hiệu Việt đầu tiên
Bên cạnh các thương hiệu quốc tế, thị trường di động trong nước cũng ghi nhận những cột mốc tự chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt:
- Giai đoạn 2010 - 2012: Các thương hiệu Việt như Q-Mobile, F-Mobile (FPT) và Viettel lần lượt ra mắt những mẫu điện thoại chạy hệ điều hành Android giá rẻ (đặt hàng sản xuất OEM). Dù chưa tự chủ hoàn toàn về thiết kế phần cứng, cột mốc này đóng vai trò quan trọng trong việc phổ cập smartphone đến phân khúc sinh viên và người lao động thu nhập thấp.
- Ngày 26/5/2015 – Ra mắt Bphone thế hệ đầu tiên: Tập đoàn Bkav tổ chức sự kiện ra mắt Bphone tại Hà Nội, đánh dấu cột mốc lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam trình làng mẫu smartphone do người Việt tự thiết kế kiểu dáng công nghiệp, bảng mạch điện tử và phát triển hệ điều hành tùy biến (BOS) hướng tới phân khúc cao cấp.
Ý nghĩa của các cột mốc ra mắt đối với thị trường Việt Nam
Mỗi cột mốc ra mắt điện thoại thông minh tại Việt Nam đều kéo theo một làn sóng chuyển đổi mạnh mẽ về hạ tầng và thói quen xã hội. Từ việc kích cầu triển khai mạng 3G, 4G trên diện rộng cho đến sự bùng nổ của các ứng dụng gọi xe, ví điện tử và thương mại điện tử, sự hiện diện của những thế hệ smartphone đầu tiên đã đặt nền móng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số toàn diện tại Việt Nam ngày nay.